ŞAHNÂME'NİN ÖNEMİ

30 KASIM 2016

Firdevsî’nin Şâhnâme’yi hazırlarken örnek aldığı yapıtlar o çağların dünyasında en çok okunan kitaplar arasında yer alan Avestâ, Tevrat ve Kur’ân gibi dinî metinler olmuştur.

Firdevsî eserine eski İran tarihi ve efsaneleriyle başlamamış, Allah’ı öven beyitleri, evrenin yaratılışı, ay, güneş, gezegenler, yerküre ve diğer varlıkların var edilişi, insanın yaratılışı ve dünyaya gönderilişi gibi olaylarla giriş yapmış, sonra da eriştiği bütün kaynaklardaki bilgilerden hareketle İran, bu coğrafyanın tarihi ve mitolojisini aktararak, eserinin o çağın dinî kitapları kadar elden ele dolaşması ve çok fazla sayıda okuyucuya kavuşmasını arzulamıştır.

Gerçekte de öyle olmuş ve Şâhnâme öylesine yaygınlaşmıştır ki, kutsal kitaplar kadar ve belki de bazı yörelerde onlardan da çok okunmuştur.

Günümüzde bile yaklaşık on yüzyıl geçmiş olmasına rağmen birçok Nevrûz törenlerinde, “Heft Sîn” sofralarında Kur’ân yerine Şâhnâme okunduğunu görmemiz bu durumu kanıtlamaktadır.

Meliküşşuarâ Bahâr (ö. 1330 hş./1951) bir şiirinde bu konuyu şöyle ifade eder:

Şâhnâme hiç abartısız Kur’ân’ıdır Acem’in
Tûs bilgesinin rütbesi de peygamberlik rütbesi.


Alıntı: Prof. Dr. Nimet YILDIRIM / FİRDEVSÎ VE ŞAHNÂME MAKALESİ